ABC
Aha! Eindelijk een vegetarische van Dale! Hieronder vind je een culinair veggie abc met tientallen typisch vegetarische ingrediënten en producten: groenten, granen, kruiden, vruchten en nog veel meer lekkers. Er is geen excuus meer om niet creatief te zijn in de keuken!
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Aardpeer
Relatief onbekende groente, die je kan gebruiken zoals aardappelen, maar met een heel andere smaak. De meest gebruikelijke manier om aardperen klaar te maken, is om ze 15 à 20 minuten te koken in de schil en zo te serveren als groenten. Maar je kan er ook chips, wijn of zelfs sterke drank van maken. Aardperen zijn licht verteerbaar en bevatten een heleboel voedzame bestanddelen, waaronder calcium, silicium en ijzer. Bovendien bevatten de knollen zeer weinig glucose (suikers) en komen de koolhydraten in aardperen voor in de vorm van inuline, die geen effect heeft op het glucosepeil, wat deze groente bijzonder geschikt maakt voor diabetespatiënten. Aardperen zouden ook een heilzame werking hebben bij reumatische aandoeningen en jicht, verhelpen verstoppingen en doen urineren.
Adukibonen
Klein donkerrood boontje met tal van positieve eigenschappen, soms ook zauki- of adzukiboontjes genoemd. De bonen zijn heel zoet van smaak en daarom zeer geschikt voor verwerking in zoete gerechten. Ze hebben een lange weektijd nodig van 8 à 12 uur, en hun kooktijd ligt tussen 1 à 2 uur. Het eten van adukibonen zou een positieve invloed hebben op de nieren. In de macrobiotiek worden adukibonen aangeraden om opgestapelde toxines te helpen verwijderen. Ze bevatten een overvloed aan mineralen en zijn arm aan vetstoffen. In Japan worden adukibonen trouwens geserveerd bij de nieuwjaarsmaaltijd omdat dit een voorspoedig nieuw jaar zou verzekeren.
Agar-agar
Plantaardige vervanger voor gelatine, dat als bindmiddel gebruikt wordt in gebak, geleien, confituren, aspics e.d. Meestal wordt agar-agar vervaardigd uit ‘gelidium’, een rode zeewiersoort. De bindkracht van agar-agar is twee keer zo groot als die van gelatine. Te vinden in de vorm van staafjes, vlokken, en poeder. Om 1 dl vloeistof te binden heb je ongeveer 1 g agar-agar nodig. Voor je het aan een gerecht toevoegt, moet je het koken in vloeistof tot het helemaal is opgelost. De opgeloste agar-agar voeg je bij het nog warme gerecht. Het is belangrijk om goed te roeren wanneer de agar-agar wordt toegevoegd want tijdens het afkoelen stijft de agar-agar zeer snel op. Agar-agar is smaakloos, bevat geen calorieën, maar is rijk aan calcium, ijzer, jodium en andere oligo-elementen.
Agar-agar kan je kopen in de natuurvoedingswinkels.
Agave
Van de agaveplant zijn verschillende soorten bekend, maar hun uiterlijk is zeer gelijkend: spiraalvormige bladeren die als een bladrozet uit de grond komen met daartussen de bloemstelen met de trosvormige bloemen. Het sap van de agaveplant is een uitstekend natuurlijk zoetmiddel dat minder calorieën bevat dan suiker en bovendien 25% zoeter is. Agavesiroop kan gebruikt worden om drankjes, desserts en gebakjes te zoeten. Agavesiroop heeft dezelfde kwaliteiten als honing en bruint dus sneller. De vezels uit de bladeren worden gebruikt om touwen en constructiematerialen te vervaardigen, er zijn kleinere toepassingen in cosmetica en medische zalven, en het sap van één bepaalde soort (de blauwe agave) is het essentiële ingrediënt voor het maken van Tequila.
Ahornsiroop
Sap van de Canadese esdoornboom met hoog suikergehalte, dat op een natuurlijke en biologische manier afgetapt en ingedampt wordt. Wat overblijft is een zeer zoete siroop met een hoge concentratie aan suiker en mineralen. Ahornsiroop heeft een milde, aromatische smaak en doet qua kleur en smaak aan karamel denken. Het is bij uitstek geschikt om toetjes, gebakjes, confituren, milkshakes en pannenkoeken te zoeten. Ahornsap is verkrijgbaar in twee verschillende kwaliteiten: een A- en een C-graad, die de helderheid en smaak van de siroop bepaalt. De A-graad wordt verkregen bij de eerst aftapping en is lichtbruin van kleur, terwijl de C-graad donkerder is en een sterkere karamelsmaak heeft.
Alfalfa
Spruitgroente die ontstaat uit ontkiemd zaad van de luzerneklaver en ook wel luzerne wordt genoemd. Hoewel deze klaver als meerjarig landbouwgewas voornamelijk als veevoer wordt gekweekt, is het een bijzonder lekkere en gezonde groente voor menselijke consumptie. De naam komt uit het Arabisch en betekent “vader van alle voedsel”. Reeds duizenden jaren geleden werd een genezende en vitaliserende werking aan deze groente toegeschreven. Alfalfa is rijk aan vitaminen A, B, C, E en K, calcium, ijzer, magnesium, fosfor, potassium, zink, caroteen en eiwitten. Alfalfa wordt ook voorgeschreven bij bloedarmoede, moeheid, darmproblemen, vochtretentie, nierproblemen, maagzweren, en voor de opbouw van algehele gezondheid en weerstand. Je kan alfalfa al volledig ontkiemd kopen in plastic bakjes, maar je kan ook de losse gedroogde zaden kopen die je zelf kan laten ontkiemen. Alfalfa kan rauw gegeten worden en is lekker op een boterham met een dressing. Ook als smaakmaker in salades is alfalfa bijzonder geschikt.
Amaranth
Minder bekende groene bladgroente die in verschillende variëteiten voorkomt. Bijna alles ervan is bruikbaar: de bladeren kan je gebruiken als spinazie of drogen en fijnmalen om dan als meel toe te voegen bij andere melen, het kookvocht kan gedronken worden, de zaden van de plant zijn eetbaar en kunnen gemengd worden met of gebruikt worden als granen of om pap te maken, en ook de wortels zijn een rijke bron aan extra voedingsstoffen. De zaden van de amaranth zijn glutenvrij en vormen dus een alternatief voor granen voor mensen met een glutenintolerantie.
Amasake
Voedzame traditionele Japanse rijstdrank, die verkregen wordt door gekookte bruine, zoete rijst enkele uren te laten fermenteren met koji (een graansoort). Hierdoor wordt het graanzetmeel omgezet in maltose en andere natuurlijke graansuikers. Het resultaat van dit fermentatieproces is een dikke zoete pap. Deze pap wordt gepureerd waardoor hij vloeibaarder wordt en het uitzicht krijgt van melk. Je kan amasake koud drinken, eventueel verwerkt tot milkshake (met fruit of noten) of op koude winteravonden als zoete hartverwarmer. Ook als basis voor pudding of als zoetmiddel voor gebak en toetjes is Amasake bijzonder geschikt. Tegenwoordig worden er ook verschillende soorten smaken amasake verkocht: amandelen, hazelnoot, vanille...
Anijs
Eénjarige plant met witte bloemen en kleine zaadjes. De anijsplant werd al in de klassieke oudheid veel gebruikt. De Griekse wiskundige Pythagoras geloofde dat anijs epilepsie-aanvallen kon voorkomen. In de Romeinse tijd werden anijszaadjes gebruikt om belastingen te betalen. Tegenwoordig wordt de plant vooral gekweekt in Zuid-Oost-Europa, Noord-Afrika en India. Het anijszaad dankt zijn specifieke smaak en geur aan de stof anethol, die ook in steranijs en venkel voorkomt. Anijszaad wordt gebruikt als specerij voor zoete gerechten, in brood, koekjes en cakes en als smaakmaker in alcoholische dranken. De bekendste anijsdrank is wellicht de Franse Pastis.
Appeldiksap
Appeldiksap wordt gemaakt door vele kilo’s appelen te persen en in te dikken. Appeldiksap is dus 100% puur appelen en bevat geen toegevoegde suikers. Je kan het gebruiken als limonade- of pannenkoekensiroop, aanlengen met water om appelsap te krijgen of als gezond zoetmiddel voor gebakjes en desserts. Je vindt ook diksappen van andere vruchten: peren, bessen, aardbeien… Zelfs mengsels van verschillende soorten fruit zoals appel-perensap. Natuurlijk kan je ook naar hartelust zelf mengen en alzo je eigen favoriete smaakje samenstellen.
Arabische gom of acaciagom
Soort kleurloze hars die in voedingsmiddelen gebruikt wordt als verdikkingsmiddel, emulgator en stabilisator. Arabische gom is afkomstig van de Acacia senegal, een boom die je vindt in Senegal, Soedan en de stroomgebieden van de Nijl. Hij komt voor in o.m. dranken, snoepgoed, desserts, en dieetvoeding, en kan gelatine vervangen in vitaminecapsules en dergelijke. Buiten de voedingsindustrie wordt Arabische gom gebruikt op de achterkant van postzegels als alternatief voor vis- of beenderlijmen en synthetische lijm en bij fotografische procédés.
Arame
Bruine zeewiersoort in de vorm van lange zwarte vermicelli-achtige slierten. Arame groeit onder meer aan de Japanse kust en noordoostkust van de Stille-Oceaaneilanden. Het bestaat uit harde en taaie vezels en wordt daarom best geweekt voor het koken. Je kan het meekoken in soepen of wokschotels, maar het kan ook als bijgerecht gegeten worden of verwerkt worden in salades. Arame is in vergelijking met andere zeewiersoorten taaier, minder kleverig en milder van smaak. Net als alle andere zeewiersoorten is arame een belangrijke bron van jodium, calcium, ijzer en vitamine B2.
Arrowroot
Plantaardig bindmiddel voor warme gerechten. Arrowroot is bijna puur en makkelijk verteerbaar zetmeel dat gewonnen wordt uit de wortelstok van de ‘Marante arundinacea’’ of pijlwortel. Hoewel arrowroot weinig eiwitten en geen vitaminen bevat, kan het toch beschouwd worden als één van de meest hoogwaardige zetmelen. Door zijn neutrale smaak en kleurloosheid is arrowroot bijzonder geschikt om soepen, sauzen en nagerechten te binden. Arrowroot wordt verkocht als een geurloos, wit poeder dat zeer fijn is van structuur. Je kan het niet rechtstreeks aan het gerecht toevoegen, maar moet het eerst oplossen in een beetje koud water. Voor ongeveer 2,5 dl vloeistof heb je een eetlepel arrowroot nodig. Het is ook aangeraden om de opgeloste arrowroot telkens in kleine beetjes toe te voegen: er is een zeer delicaat evenwicht tussen “net genoeg” en “te veel” arrowroot.
Asafetida of Asafoetida
Gomhars van de schermbloemige "Ferila asafoetida" of duivelsdrek, die gebruikt wordt als specerij in gerechten of medicijn of voor de bereiding van een oranje-gele etherische olie ui gewonnen. Op de wortel van de plant worden inkepingen gemaakt waardoor hij op deze plaatsen een melkachtige stof produceert om de wonde te dichten. Deze melk verhardt tot bruinige korrels gomhars. De harsvorm dient voor gebruik te worden gebakken in olie en is nogal moeilijk om te raspen. Het is beter het te kopen in poedervorm, puur of gemengd met rijstbloem om de sterke smaak wat te neutraliseren. Geur en smaak worden vergeleken met die van knoflook. Asafoetida zou maaggassen helpen verdrijven. De etherische olie die uit de hars getrokken wordt, kan gebruikt worden bij astma, bronchitis, hoest, kinkhoest, vermoeidheid, geestelijke uitputting en stress.
Avocado
De avocado is een groene vrucht die groeit aan de advocaatboom. Rijp is een avocado zacht als boter. Het vruchtvlees is zeer vet. De schil is relatief hard, donkergroen en licht geribbeld. Binnenin bevindt zich een relatief grote, ronde pit. De grote pit wordt voor consumptie verwijderd. De vrucht kan ongeveer een vuist groot zijn.
Het vruchtvlees kan worden fijngemaakt en dient dan als basis voor guacamole, die een uitstekende dip of broodbeleg is.
De avocado bevat een grote hoeveelheid essentiële vetzuren.
