Vleesconsumptie en vegafobie

wrapper2

wrapper

Er wordt wel eens gezegd dat het moeilijkste aan een veggie eetpatroon niet de voeding zelf is, maar omgaan met reacties uit de sociale omgeving. Kreeg je als vegetariër al eens een negatieve reactie van een vleeseter? Grote kans dat hij vegafoob is. Vega-wat? Vegafoben hebben een afkeer tegenover mensen die geen vlees eten. Sociologe Els Van Doorslaer schreef er haar thesis over. Zij onderzocht vleesconsumptie en vegafobie onder begeleiding van professor Frédéric Vandermoere (Universiteit Antwerpen). Hiervoor werd dankbaar gebruikt gemaakt van cijfermateriaal van EVA vzw. Els en haar mentor kunnen je alvast verzekeren dat een thesis schrijven op een vegetarisch dieet uitstekend gaat.

Uit het onderzoek blijkt dat vleeseters voornamelijk lager geschoolde mannen zijn, terwijl niet-vleeseters voornamelijk vrouwelijk en hoogopgeleid zijn. Bijna de helft van de Belgische vleeseters scoort eerder hoog op de vegafobie-schaal. Mensen eten minder vlees en zijn minder vegafoob wanneer ze een veggie gezinslid of vriend hebben of als ze op de hoogte zijn van de campagne Donderdag Veggiedag.

Vleesconsumptie
Vleesconsumptie heeft een belangrijk aandeel in onze ecologische voetafdruk. Uit het Milieurapport Vlaanderen (2010) blijkt dat voeding voor maar liefst 44 % verantwoordelijk is voor de ecologische voetafdruk. De invraagstelling van vleesconsumptie is onder andere opgekomen vanuit de milieu- en dierenrechtenbewegingen. Bij deze laatste zijn bijvoorbeeld de boeken van Peter Singer (Animal Liberation - Dierenbevrijding) en Jonathan Safran Foer (Eating Animals – Dieren eten) de moeite waard om te lezen.

Ondanks de bewustwording van onze vleesconsumptie, eten nog veel mensen vlees. De Britse onderzoeker Jared Piazza onderzocht de motieven van vleeseters en stelde een ‘vleesparadox’ vast. Daarmee bedoelt hij dat veel mensen enerzijds graag vlees eten, maar anderzijds ook graag dieren zien en hen niet willen (laten) doden. Piazza ontwikkelde een model ‘The 4 N’s’ dat als rechtvaardiging voor vleesconsumptie wordt gebruikt. Vlees eten wordt daarbij gezien als natural, normal, necessary en nice. Of in het Nederlands: ‘natuurlijk’ omdat het is vastgelegd in onze biologie, ‘normaal’ omdat de meerderheid vlees eet, ‘noodzakelijk’ om te overleven, en ‘genotsvol’ omwille van de smaak.

We onderzochten welke motieven vleeseters aanhalen om wél vlees te eten. Deze motieven bekeken we binnen de groeiende bewustwording en invraagstelling van vleesconsumptie. De resultaten uit het onderzoek komen gedeeltelijk overeen met ‘The 4 N’s’. De belangrijkste redenen van vleeseters om wél vlees te eten zijn: de smaak van vlees, onvoldoende veggie alternatieven en vervangproducten, geen interesse in vegetarisch eten en de prijs.

Vegafobie
Het begrip vegafobie werd geïntroduceerd door de Britse onderzoekers Cole en Morgan. Zij vonden dat in 75 % van de onderzochte krantenartikels, veganisten negatief werden afgeschilderd. Er is nog niet veel onderzoek verricht naar vegafobie. Wel blijkt dat voornamelijk mannen vegafobe opmerkingen maken. Dus ja, het cliché van de lastige nonkel op het familiefeest heeft een wetenschappelijke basis.

Om dit beter te begrijpen is het zinvol even stil te staan bij de meting van vegafobie. Op basis van een aantal stellingen werd een schaal over vegafobie ontworpen waarbij respondenten aangaven in welke mate ze hiermee akkoord waren. Enkele voorbeelden van deze uitspraken zijn ‘Ik vind mensen die geen vlees en vis eten raar’ en ‘Ik zou het niet oké vinden als mijn kinderen veggie willen eten’.

Wie is hoog vegafoob? Bij de Belgische vleeseters scoort 43 % eerder hoog op vegafobie. Dit zijn voornamelijk mensen die ouder dan 30 jaar zijn, mannelijk en lager geschoold. De sociale omgeving kan een grote rol spelen om vegafobie te verlagen. Vooral een vegetariër in het gezin is daarbij belangrijk, een vegetarische vriend ook maar in iets mindere mate. Daarnaast blijkt ook de campagne Donderdag Veggiedag een effect te hebben. Op de hoogte zijn van deze actie gaat gepaard met een significante daling in de mate van vegafobie.

Wil je meer weten over dit onderzoek? Zit je met vragen/opmerkingen, of wil je de thesis volledig lezen, mail dan naar: vandoorslaerels@hotmail.com

Auteurs: Els Van Doorslaer & Frédéric Vandermoere

08/03/2018